Kategori: Makaleler

İnsan, İnanç ve Irak: Felsefi Bir Yolculuk Hayatın anlamını sorgularken, bir insanın hangi dine mensup olduğunu bilmek ne kadar belirleyici olabilir? Bu soruyu sormak, yalnızca bir coğrafi veya sosyolojik bilgi talebi değildir; aynı zamanda etik, epistemoloji ve ontoloji bağlamında insan deneyimini ve bilginin sınırlarını sorgulamaya davet eder. Irak hangi dine mensup sorusu da bu bağlamda sadece bir ülkeyi değil, insanlığın dini, kültürel ve felsefi çeşitliliğini açığa çıkarır. Bir düşünün: Elinizde bir kitap var, sayfaları dolu ama hiç başlık yok. Siz sayfaları karıştırırken, içeriği nasıl anlamlandırırsınız? Bilginin kaynağına ne kadar güvenebilirsiniz, ve bu güvenin etik bir sorumluluğu var mıdır? İşte felsefenin…

Öğrenmenin Dönüştürücü Gücüyle Başlamak Biyoloji derslerinde “izolasyon” kavramıyla ilk karşılaştığımızda, çoğu zaman aklımıza sadece laboratuvar deneyleri gelir. Ancak pedagojik bir bakış açısıyla bu terim, öğrencilerin öğrenme süreçlerini derinlemesine anlamamız için bir kapı aralar. İzolasyon, biyolojide türlerin genetik olarak ayrılması veya üreme engelleri bağlamında kullanılırken, eğitimde de benzer bir metaforla ele alınabilir: Öğrenciyi belirli bir kavramın ya da problemin içine yoğunlaştırmak, düşünmeyi derinleştirmek ve öğrenmeyi kişiselleştirmek. öğrenme stilleri ve eleştirel düşünme kavramları, bu süreci destekleyen temel araçlardır. Bireysel öğrenme yolculuğunda izolasyon, öğrencinin dikkatini dağıtan unsurlardan uzaklaşmasını ve konuyla daha derin bir etkileşim kurmasını sağlar. Kendi deneyimlerimden hatırlarsam, lise yıllarında bir genetik…

İyiyi Hangi Alet Ölçer? İyi nedir? Bu soruyu sormak, her birimizin kişisel yolculuğunda karşımıza çıkan bir soru. Farklı kültürler, farklı inanç sistemleri, hatta bireysel deneyimler, “iyi” kavramını bambaşka şekillerde tanımlar. Peki, “iyi”yi ölçmek için hangi araçları kullanıyoruz? İçimdeki mühendis şöyle diyor: “İyi, ölçülebilir bir şeydir. O zaman bir formül bulmalıyız.” Ama içimdeki insan tarafı, “İyi sadece sayılamaz, deneyimlenir” diyor. Bu yazıda, “iyi”yi ölçmek için kullanabileceğimiz farklı yaklaşımları, araçları ve bakış açılarını keşfedeceğiz. Bu tartışmayı mühendislik ve insani bakış açılarıyla şekillendireceğiz. 1. Bilimsel ve Mühendislik Perspektifi: İyi, Sayılarla Ölçülür Mü? İçimdeki mühendis “Tabii ki ölçülür!” diyor. Sayılar, veriler, formüller… İşin içinde…

İhfa Kaç Elif Miktarı Tutulur? Hayatın İçinden Bir İhfa Hikayesi İzmir’in o harika yaz akşamlarından birindeyiz, arkadaşlarla çimenlere yayılmışız. Bir taraftan muhabbet, bir taraftan da kafalarda bir sürü soruyla kalabalık bir atmosferde neşeliyiz. O an aklıma takıldı: “İhfa kaç elif miktarı tutulur?” Yani, bu soruyu kim sormaz ki? Bir yandan da bunu kendime sorarken, “Neyim eksik, neden bu kadar fazla düşünürüm?” diye içimden geçiriyorum. Hani derler ya, “Düşünmeden konuşmak, konuşmadan düşünmek gibidir” diye. O gün, bu cümleyi o kadar içselleştirdim ki, gidip bir de araştırdım. İhfa’nın kaç elif olduğunu öğrenmeye karar verdim. Ama tabii ki bunu ciddiyetle yapmadım, bir mizah…

İFA Eylemek Ne Demek? Basit Bir Dille Anlatıyoruz Eskişehir’de, üniversite ortamında her gün farklı araştırmalar yaparak vakit geçiriyorum. Bir yandan akademik dergilere yazılar yazarken, bir yandan da bazen, öğrencilerle derslerimde veya arkadaşlarım arasında geçen sohbetlerde karşılaştığım ilginç sorulara denk geliyorum. Geçenlerde biri bana “İFA eylemek ne demek?” diye sordu ve açıkçası, böyle gündelik hayatta duyulmayan bir terimi sorması beni biraz düşündürdü. Hani bazen çok sık duyduğumuz kelimeler ya da deyimler, bir anda bizim için yabancılaşabiliyor. Hadi o zaman, bu terimi hep birlikte, adım adım anlamaya çalışalım. Evet, gerçekten de “İFA” kelimesi, çoğu kişi için karmaşık olabilir. Ama gelin, bunu sizin…

Çupra Balığının Küçüğüne Ne Denir? Lezzetli Bir Sorudan Derin Düşüncelere İstanbul’da yaşamaya başladığımdan beri, deniz ürünlerine olan ilgim hiç azalmadı. Hatta son yıllarda bu konuda o kadar bilgi edinmeye çalıştım ki, balıkçılardan aldığım çipuraların nasıl pişirileceğinden, balıkların türlerine kadar birçok detay benim için gündelik hayatın bir parçası haline geldi. Ama geçenlerde bir balıkçıda çupra alırken, aklıma takılan bir soru oldu: “Çupra balığının küçüğüne ne denir?” Tam da o anda, balıkçıya “Çupra balığının yavrusunun ismi nedir?” diye sordum. Adam şaşkın bir şekilde bakınca, düşündüm; gerçekten bu basit soru bile, balıkçılıkla ilgili düşündüklerimi ve bu işin geçmişini sorgulamama neden oldu. İşte, bugünkü…

Uçak İniş Takımı Nasıl Çalışır? Sosyolojik Bir Perspektif Havacılıkla ilgilenmeye başladığım ilk günlerde, uçakların pistlere inişini izlerken yalnızca mühendislik harikasını değil, aynı zamanda toplumsal metaforları düşündüm. Uçak iniş takımları, yüzlerce kilogramlık bir aracın güvenli bir şekilde yere temas etmesini sağlayan karmaşık mekanizmalar olarak teknik bir detay gibi görünse de, sosyolojik açıdan bakıldığında toplumsal normlar, güç ilişkileri ve eşitsizlikle ilgili birçok paralel düşünceyi akla getiriyor. İnsanların birbirine bağımlılığı, kurumsal düzenin işleyişi ve risk yönetimi, tıpkı iniş takımlarının uçağı stabilize etmesi gibi işliyor. Uçak iniş takımı nasıl çalışır sorusunun cevabını teknik bir bağlamda bilmek önemlidir, ancak biz bunu sosyolojik bir mercekten, toplumsal…

Vekarlı Ne Demek? Bursa’da yaşayan, gününü iş yerinde, toplantılarda ve sokaklarda gözlemlerle geçiren biri olarak bazen anlamını bilmediğim kelimeler ya da deyimler duymak, beni meraklandırır. Geçenlerde bir arkadaşım “Vekarlı ne demek?” diye sordu. Hemen cevabını veremedim çünkü aslında bu kelime tam anlamıyla günlük dilde sıkça duyduğumuz bir şey değildi. Ama bu tür sorular benim için fırsattır: Hadi bakalım, derinlemesine bir araştırma yapıp, hem küresel hem de yerel açıdan bu kelimenin anlamını çözeyim dedim. Vekarlık, aslında hem Türkçe’de hem de dünya kültürlerinde farklı şekillerde karşımıza çıkabilecek, çok katmanlı bir kavram. Bu yazıda, vekarlık kavramını hem genel anlamıyla hem de farklı kültürlerde…

Vehmimde Ne Anlama Gelir? İçimdeki Mühendis ve İnsan Arasında Bir Tartışma Konya’da yaşamaktan keyif alıyorum ama bir yandan da beynimdeki tartışmalar hiç durmaz. Hem mühendislik okudum hem de sosyal bilimlere ilgim var, dolayısıyla kafamın içinde sürekli bir analitik düşünce ve duygusal bakış açısı birbirini tetikler. Bugün yine öyle bir şey oldu. “Vehmimde ne anlama gelir?” diye düşündüm, ama hemen ardından kafamda bir dizi soru ve açıklamalar sıralanmaya başladı. Hem mantıklı, hem de insani açılardan konuya yaklaşmaya karar verdim. Hadi gelin, “vehim” kavramını birlikte keşfederken, bu ikili düşünceyi nasıl taşıyabileceğimi görelim. Vehm Nedir? Dilsel ve Bilimsel Bir Bakış İlk başta konuya…

Töre Tiyatrosu Nedir? Töre tiyatrosu, Türk tiyatrosunun önemli bir alt türü olarak kültürel mirasımızda derin izler bırakmış bir tiyatro biçimidir. Türk halk kültüründe, geleneksel değerler, aile yapıları ve sosyal normlar üzerine yoğunlaşan bu tiyatro türü, geçmişten günümüze toplumsal yapıyı sorgulayan önemli bir sanatsal ifade biçimi olarak kendine yer bulmuştur. Gelecekte bu türün nasıl evrileceğini düşünmek, özellikle ben gibi teknolojiye meraklı birinin gözünden, oldukça ilginç bir yolculuğa çıkarıyor. Töre Tiyatrosunun Geleceği: Ya Şöyle Olursa? Bugün, Töre tiyatrosu dediğimizde aklımıza genellikle toplumun baskıcı yapıları, bireylerin özgürlük alanlarına müdahaleler ve geleneksel değerlerin bir biçimde insan hayatını nasıl şekillendirdiği gelir. Ancak 5 ya da…