Devit 3 demir ilacı mı? Sabah mutfağında başlayan büyük yanlış anlaşılma
İzmir sabahları biraz garip başlar. Bir yanda denizden gelen o “bugün de hayatı biraz ertele” hissi, diğer yanda evdeki dolabın içinde birbirine benzeyen kutularla verilen sessiz savaş. Ben de 25 yaşında, kahvaltı yaparken bile hayatı sorgulayan biriyim. Dün sabah da tam olarak böyle bir sahne yaşandı.
Elimde bir bardak su, karşıma dizilmiş vitamin kutuları… ve kafamda tek bir soru:
“Devit 3 demir ilacı mı?”
Bunu sormamın nedeni tamamen masum. Yani en azından ben öyle sanıyordum. Kutuların üzerinde yazılar, küçük küçük uyarılar, eczacıdan yarım yamalak dinlenmiş bilgiler… Hepsi birleşince beynim kısa devre yaptı.
Devit 3 demir ilacı mı? sorusunun aslında nereden çıktığı
Bugün “Devit 3 demir ilacı mı” konusunu daha yakından inceleyerek merak edilen detaylara değineceğiz.
Şimdi dürüst olayım. Bizim evde ilaç düzeni biraz “karışık çorba” gibi. Bir kutu ağrı kesici, yanında D vitamini, onun yanında “bunu ne zaman aldım ben?” diye bakılan başka bir şey…
Bir gün arkadaşım dedi ki:
— “Kanka Devit 3 içiyorum, demirimi toparlıyor.”
Ben de o an durdum. Çünkü beyin şöyle çalıştı:
Devit 3 → vitamin
Demir → vitamin
Vitamin → her şey birbirine bağlı
Sonuç: Devit 3 demir ilacı mı?
Yanlış zincirleme düşünme faciası.
Ama o an bunu sorgulamadım tabii. İzmir sıcağında insanın sorgulama kapasitesi %40 düşüyor zaten.
Gerçek şu: Devit 3 demir ilacı değildir
Burada küçük ama önemli bir düzeltme yapalım.
Devit 3, aslında D vitamini (kolekalsiferol) içerir. Yani kemik sağlığı, bağışıklık sistemi ve güneşle ilişkili mutluluk hormonu tarafında görev yapar.
Demir ilacı ise tamamen başka bir evrendir. Kansızlık, hemoglobin, “neden bu kadar yorgunum?” sorusunun cevabı gibi konulara girer.
Yani net cevap:
Devit 3 demir ilacı mı?
Hayır.
Ama bunu söylemek bile bazen yetmiyor çünkü insan beyni “aynı kutu = aynı iş” gibi basit bir algoritma kurmaya bayılıyor.
İzmir’de vitamin karışıklığı: Güneş var ama D vitamini eksik
İzmir’de yaşayıp D vitamini eksikliği yaşamak ayrı bir başarıdır. Bunu doktora söylediğimde yüz ifadesini unutamıyorum:
— “Nasıl yani? İzmir’de mi?”
Ben de içimden:
“Abi ben güneşle ilişki kurmayı bilmiyorum olabilir mi?”
İşte tam bu noktada Devit 3 devreye giriyor. Ama burada bile yanlış anlaşılma başlıyor. Çünkü mahallede biri “Devit 3 içiyorum, demir gibi oldum” deyince olay karışıyor.
O an beynim:
Devit → vitamin
3 → güçlü bir şey
güçlü → demir
Ve tekrar aynı soru:
Devit 3 demir ilacı mı?
Eczane sohbetleri: En büyük bilgi kirliliği merkezi
Eczaneye girince herkes bir anda yarı doktor olur ya… İşte o sahneler paha biçilemez.
Ben:
— “Devit 3 demir ilacı mı?”
Eczacı:
— “Hayır, D vitamini.”
Arkadan biri:
— “Ama benim komşu demir için içiyor.”
İşte orada hayat duruyor.
Çünkü Türkiye’de ilaçlar bazen tıbbi değil, sosyal bir aktarım yöntemiyle kullanılıyor. Komşudan, akrabadan, WhatsApp grubundan öğrenilen bilgilerle yürüyen bir sistem.
Ve sonuç: Devit 3 demir ilacı mı? gibi soruların çoğalması.
İç sesle gerçeklerin çarpışması
Bazen kafamın içinde iki kişi konuşuyor.
Biri mantıklı olan:
— “Devit 3 D vitaminidir, demirle alakası yok.”
Diğeri ise İzmirli rahat versiyon:
— “Ya boş ver, ikisi de vitamin işte, vücuda iyi geliyor.”
Ve ben ortada kalıyorum.
Bir gün sabah kahvaltısında bile bu iç tartışma yaşandı:
Ben: “Bugün Devit 3 içsem mi?”
İç ses 1: “D vitamini eksikliğin var.”
İç ses 2: “Demir de eksik olabilir.”
Ben: “Devit 3 demir ilacı mıydı lan?”
Sonra ekmek yandı.
Yanlış bilgi nasıl yayılıyor? Bir arkadaş ortamı analizi
Arkadaş grubu diye bir şey var ya… Orası bilimsel doğruların değil, “ben öyle duydum”ların merkezi.
Geçen gün bir arkadaş:
— “Devit 3 içiyorum, enerji veriyor, demir gibi oldum.”
Diğer arkadaş:
— “O zaman spor yapmadan kas yapıyor.”
Ben:
— “Devit 3 demir ilacı mı diyeceğim ama artık korkuyorum.”
Ve herkes başını sallıyor.
İşte o an fark ettim: insanlar bazen ne içtiğini değil, ne hissettiğini anlatıyor.
Devit 3 ve demir: İki ayrı karakter gibi düşün
Bunu bir dizi karakteri gibi hayal edelim.
Devit 3:
Sakin, güneşli, “her şey yolunda” diyen biri. Sahilde yürüyüş yapmayı sever.
Demir ilacı:
Ciddi, biraz ağır, “bugün yorgun olamazsın” diye bağıran biri. Daha çok iş odaklı.
Bu ikisini aynı karakter sanmak, sitcom ile dramayı karıştırmak gibi.
O yüzden tekrar soralım:
Devit 3 demir ilacı mı?
Cevap net: hayır, ama kafa karışıklığı çok gerçek.
İzmir sabahında vitamin rutini: Komedi gibi ama gerçek
Sabah kalkıyorum. Perdeyi açıyorum. Güneş var.
Ama ben yine de içeri girip tablete bakıyorum:
— “Bugün hangisiydik biz?”
Devit 3 bana bakıyor.
Demir tableti bana bakıyor.
Ben ikisine bakıyorum.
Sonra klasik diyalog:
Ben: “Siz kardeş misiniz?”
İlaçlar: sessiz
Ben: “Devit 3 demir ilacı mıydı yoksa siz sadece aynı rafta mı yaşıyorsunuz?”
Bu noktada insanın kendiyle dalga geçmesi bir savunma mekanizması oluyor.
Gerçek bilgi: neden karıştırılıyor?
Bunun birkaç nedeni var:
1. İkisi de “takviye” gibi algılanıyor
2. İkisi de eczaneden alınıyor
3. İkisi de düzenli kullanım gerektiriyor
4. İsimler klinik ve soğuk
5. İnsanlar detay okumuyor (dürüst olalım)
Bu yüzden “Devit 3 demir ilacı mı?” sorusu aslında çok da garip değil.
Garip olan, hepimizin bir noktada bunu sormuş olması.
Kendi hayatımdan mini bir sahne
Geçen hafta doktora gittim.
Doktor:
— “D vitamini düşük.”
Ben:
— “Devit 3 mü?”
Doktor:
— “Evet.”
Ben:
— “Demir de düşük olabilir mi?”
Doktor bana baktı.
O bakışta şunu hissettim: “Sen Google’da fazla vakit geçiriyorsun.”
Ama yine de sordum:
— “Devit 3 demir ilacı mı?”
Doktor sadece gülümsedi.
O gülümseme çok şey anlatıyordu.
Duce okurlarıyla “Devit 3 demir ilacı mı” konusunu paylaşmak gerçekten güzeldi. Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere!
Sonuç yerine geçen bir farkındalık anı
Artık biliyorum ki Devit 3 demir ilacı değil. Ama bu bilgiye gelene kadar zihnim küçük bir mahalle pazarı gibi çalıştı: herkes bağırıyor, herkes farklı bir şey söylüyor, ortada gerçek bilgi var ama kimse tam olarak dinlemiyor.
Yine de İzmir’de yaşamanın verdiği o rahatlıkla şunu söyleyebilirim: insan her şeyi biraz karıştırarak da öğreniyor.
Ve belki de bu yüzden bu soru aklımda kalıyor:
Devit 3 demir ilacı mı?
Hayır.
Ama insanın kafası bazen öyle bir karışıyor ki, sanki öyleymiş gibi hissettiren bir hayat düzeni var.
İlginizi Çekebilecek İçerik: Demir vitamini kodu nedir ?