Takrir Almaya Ne Demek?
İzmir’de, 25 yaşında, sürekli espri yapan ama bir o kadar da her şeyi fazla düşünen biri olarak, bazen dilimden düşmeyen kelimeler yüzünden kendimi zor durumda bulurum. “Takrir almak” meselesi de benim için bir dönüm noktasıydı. Bir gün arkadaşlarımın arasında bu kelime geçmeye başladığında, ben de duymamış gibi yapıp kafamda “Takrir almak ne demek?” diye düşünmeye başladım. Kafamda şimşekler çakıyordu: “Acaba ben de bir şekilde takrir alıyor muyum?” diye. Ne olurdu ki, aslında? Ama gerçek şu ki, kelimeyi duyduğumda, “Takrir almak” benim için tam olarak ne anlama geliyor, bilemedim. Hadi gelin, bu komik ve karışık durumu birlikte keşfedelim.
Takrir Almaya Ne Demek? Başlayalım
Takrir almak, aslında Türkçeye Arapçadan geçmiş bir terim. Fakat dilde ne kadar basit bir anlam taşısa da, günlük hayatımızda çok farklı şekillerde vücut bulabiliyor. Bir tür uyarı, hatırlatma ya da bazen de hafifçe azar işlevi görebiliyor. Kısacası, birinin yaptığı ya da söylediği bir şey yüzünden, daha dikkatli olması gerektiği konusunda uyarılmasına takrir almak deniyor. Tabii, bazen bu uyarı o kadar yumuşak ve zararsız oluyor ki, sonradan ‘takrir almak’ dediğinde kafanda ne kadar ciddi bir şey olduğunu pek kestiremiyorsun.
O yüzden bu yazıyı yazmaya başlamadan önce kendime birkaç soru sordum: Ben gerçekten takrir alıyor muyum? Yoksa gerçekten kendi kendime fazla mı anlam yükleyip, gereksiz yere kafa mı yoruyorum? Tüm bunları düşünürken, birden gözümün önünde geçtiğimiz hafta yaşadığım bir anı belirdi…
Takrir Almak: O Komik Anı
Geçen hafta, klasik bir arkadaş buluşmasıydı. Yani, birinin evinde buluşup, bir şekilde daha fazla konuşmadan duramayıp, her konuyu biraz daha abartarak tartıştığımız o harika günlerden biri. Her şey gayet normal başlamıştı. Bir arkadaşım, bir şaka yaptı ve ben de tabii ki, “Oo, o şaka çok iyiymiş!” diyerek hemen bir espri patlattım. Herkes güldü, ben biraz daha gövde gösterisi yaparak şakanın üstüne birkaç ekleme yapmaya çalıştım. Ama o kadar abarttım ki, bir an durup baktım. Herkesin yüzü değişmişti. Bu değişik bakışlardan, bir şeylerin ters gittiğini anlamıştım ama ne olduğunu çözemedim.
Bir arkadaşım, gözlüklerini düzelterek, “Cidden, çok fazla konuştun, ya.” dedi. Şaka yapmadığını anlamıştım, ama aynı zamanda da bir tür “Takrir almak” hadisesine mi yol açmıştım? Kendi kendime sorarken, fark ettim: O kadar çok espri yapmışım ki, artık sınırları aşmışım ve arkadaşlarım, aslında uyarıyordu. Herkesin eğlenceli bir şekilde takılmak istediği o ortamda, ben bir şekilde fazla zorlamıştım. Ama hani normalde “Yeter artık!” diyecekleri kadar ciddi bir durum yoktu. Bu yüzden, takrir almak, aslında daha çok bir “güzelce uyarı” gibi bir şeydi. Bir anlamda, fazla neşeliyim ama aynı zamanda fazla rahatsız edici oluyorum.
Takrir Almaya Yatkın Olmak: İçimdeki Esprili Kişi
Böyle anlar beni hep düşündürür. İçimdeki “esprili kişi” sürekli beni başka yerlere çekmeye çalışır. Bir bakıma, gülümsesem de şakalarım bazen başkalarını aşırıya kaçırabilir. Takrir almak, tamamen ne kadar gündelik hayatta sınırları zorladığınla alakalı. Gerçekten bu sınırı nerede çektiğini anlamak, bana bazen zor geliyor. Öyle ki, bir espriyi kimseyle paylaşmadığında, bir yerlerde eksiklik hissi oluşuyor. Ama sonra ne oluyor? Sonrasında, başka birinin senin gereksiz yere devam ettiğini düşündüğü bir şaka yüzünden, takrir almak gibi bir duruma giriyorsun. Sınırları aşan espriler ve ince taktikler sonunda bazen bir yaratıcı takrir halini alabiliyor. Fakat, biraz kafa yorduğunda, fark ediyorsun ki, aslında kimseye zarar vermemek, ortamın havasını fazla germemek daha önemli. Sınırları keşfetmek gerek.
Takrir Almanın Göstergeleri: Hangi Durumlar Beni Yine Takrir Almaya Sürükler?
Takrir almak demek, çoğu zaman başkalarına dikkatli olmaları gerektiğini hatırlatmak gibi bir şeydir. Benim gibi esprili biri için bu bazen çok komik bir durum olabiliyor. İki arkadaşım arasında geçen bir diyalogda takrir almama neden olabilecek bir sahne yaşandı:
Arkadaşım 1: “Bunu cidden o kadar ciddiye alıyorsun ki, bence biraz daha rahat olmalısın.”
Ben (kendime dönerek): “Hah, benden bir şaka duydunuz değil mi? O zaman hemen ‘takrir’ yedim galiba!”
Arkadaşım 2 (gülerek): “Evet, kesinlikle. Artık biraz dur, bu kadarına da gülmem.”
İşte bu tür sahneler, “Takrir almak ne demek?” sorusunu tam anlamış olmama yardımcı oldu. Bazen gerçekten abartıyorsun, bazı noktalarda durman gerekebiliyor. Kimse gerçekten istemez, ama bazen “ağırdan al” demek, insanın daha çok içsel bir sakinlik bulmasına neden olabilir. Fakat kabul ediyorum, bazen içimdeki esprili tarafım durmak bilmez. Bu da takrir alma yolunda bana sunulmuş bir fırsat gibi!
Sonuç: Takrir Almak, Herkes İçin Bir Durum
Sonunda, takrir almak sadece bir kelime değil, biraz da hayatla barışma meselesi. Çünkü bazen ne kadar rahat ve esprili olsan da, bazı durumlar insanları rahatsız edebilir. Takrir almak, bana sürekli sınırları keşfetmeyi hatırlatıyor. Bunu, hem kendi içimde hem de başkalarının sınırlarıyla dengelemeyi öğreniyorum. Çünkü hayat bir şaka değildir; bazen insanlar çok ciddi olabilir, ya da sadece gülmek isterler. Takrir almak, her zaman istediğimiz gibi olmayabilir, ama doğru zamanlamayla insanları güldürebiliriz.
Her ne kadar bazen fazla düşünüyor olsam da, bu yazı bir bakıma bana takrir almayı anlamama yardımcı oldu. İnsanlarla daha dikkatli iletişim kurmayı, şakalarımı dozunda yapmayı öğreniyorum. Umarım siz de bu yazıyı okurken hem güldünüz hem de bana bir takrir verdiniz! Çünkü takrir almak, bazen hayatın tadını çıkaran, fazla abartmayan insanların en büyük kazancı olabilir.